مطلب شماره277::..::سنندچ مرکز کردستان

::علاقه مندان بهمیهن شناسی,بخوانند::

به استناد گفته مورخین، قلعه سنه دژ (سنندج ) را سلیمان خان اردلان والی کردستان در زمان شاه صفی ( 1052 ه. -ق ) آباد ساخت و کلمه غم ها را که به حساب ابجد 1046 میشود ماده تاریخ آن قرار داد. هیچ یک از جغرافی نویسان اسلامی این شهر را به این اسم در آثار خود ذکر نکرده اند در برخی از کتب می خوانیم سنه دژ در سالهای 488 قبل ازمیلاد مسیح موجودیت و رسمیت داشته است و در آن سالها آرتوباران پسر داریوش هخامنشی استاندار آذر بایجان، طغیان کرده و چون شکست خورد به سنه دژ در کردستان گریخت و درقلعه آن مکان رفته و تحصن کرد سین دژ در زبان پهلوی هخامنشی یکی ازاسامی آفتاب بودآریان مورخ معروف راجع به سین دژ می گوید قلعه ای بودواقع در یک دشت محاط از کوه وایرانیان عقیده داشتند که آن قلعه را (دا-آه وه) ساخته است دا آه وه
کلمه ای است که در زبان فارسی امروزی به دیوتبدیل شده است و این بدان معنی بود که معتقد بودن دیواره های قلعه چنان محکمند که انگار آنرا بشر نساخته است البته آریان به این روایت خرافی اعتقاد نداشته و اعلام کرده است که سین دژ بدست ((اشتو ویگو)) پادشاه معروف قوم ماد ساخته شده است که در ساخت آن از اسیران آشوری استفاده کرده است سینه دژ را سینه کوه و سانان دژ یعنی قله امیران و قلعه عقاب نیز معنی کرده اند بیشترمورخان نام سنندج را سینه دژ می دانند که نشان از حصاری محکم بر قلعه ای که در محل سنه دارد همچنین احتمال دارد که سنندج از ترکیب سنان دژ بوجود آمده باشد که به معنای دژ سخت چون سنان یا سندان آهنگری است و یا به تعبیر دیگر،سانان دژ یعنی دژ سلاطین دلایل تاریخی روشن می سازد که هر زمان حکومت مرکزی تضعیف شده است با شجاعت و دلاوری بیش از حدی به حفظ حدود خود پرداخته و هیچگاه ننگ اسارت را نپذیرفته اند
درگذشته بجای شهر فعلی شهری بنام ((سیر)) وجود داشت که این کلمه در فارسی به معنای (سی سر)) است مجاور سی سر،محلی بود به نام صد خانیه(صد خانه) که احتمالا به مرورزمان این نام به سنه تغییر یافته است سنندج مدت چهار قرن تحت حکومت موروثی خاندان اردلان بود که نسبت خود را به ساسانیان می رساندند کریم خان زند در سال 1146ه- ق سنندج را ویران کرد و پس از یک دوره هرج و مرج،خسرو خان اردلان در سنندج مستقر شدآقا محمد خان نیز به پاس خدمات وی سنقر را نیز ضمیمه قلمرو او کرداز سال 1214تا1240ه- ق امان الله خان پسر خسرو خان در سنندج حکومت کرد که در این مدت
اصلاحات زیادی برای آبادانی و عمران شهر سنندج بعمل آمد در حکومت رضا قلی خان اردلان بین اعضای این خانواده اختلافاتی بوجود آمد و پس از یک سلسله کشمکشها،سرانجام امان الله خان برادر رضا قلی خان به حکومت رسید و در حقیقت این شخص آخرین والی موروثی سنندج بود که از سال 1265 تا 1284 ه- ق حکومت کرد درسال 1284 هجری قمری دولت مرکزی،حاج میرزا معتمد الدوله عموی ناصر الدین شاه را به حکومت کردستان منصوب کرد که تا سال 1291ه- ق در آنجا حکمرانی کرد در حال حاضر سنندج مرکز استان است و یکی از شهرهای زیبای استان کردستان در غرب کشور محسوب می شود.